Bureaucraten en dombo’s

Vergeet bodemdaling, zeespiegelstijging en extreme plensbuien. Een veel groter gevaar bedreigt de Nederlandse dijken: de Bekende Nederlander. Vier van hen zijn sinds kort in opstand tegen de aanpak van de Noord-Hollandse Markermeerdijk. Die primaire waterkering beschermt 1,2 miljoen Nederlanders tegen natte voeten en erger – hoewel: sinds 2006 is bijna vijftig kilometer officieel onveilig. 33 Kilometer daarvan moet vóór 2021 zijn aangepakt. Definitief zijn de plannen nog niet. Toch is de kans groot dat de achthonderd jaar oude barrière drastisch onder het mes moet. Slappe veengrond, beschermde dorpjes en Natura 2000 maken dat geen makkie. Maar minstens zo’n uitdaging is omgaan met het verzet tegen de ingreep. Leider Fons Elders, emeritus hoogleraar filosofie, heeft vier bekende dijkomwonenden bereid gevonden zijn queeste een mediageniek gezicht te geven: astronaut André Kuipers, actrice Katja Schuurman, acteur Michiel Huisman en de charmante beroepsbraller Jort Kelder. Schuur- en Huisman zijn van de emotie; met een blik die prima past in een fondsenwerffilmpje voor driepotige puppies met staar, pleiten zij voor handen-af: “We kunnen ’m maar één keer kapotmaken en dan is de dijk onherstelbaar vernietigd.” Kelder en Elders spelen op de onderbuik. “Een stelletje bureaucraten”, noemt Kelder de plannenmakers. Elders hekelt hun aanpak: met ‘drogredenen’ en ‘halve waarheden die samen een leugen vormen’ worden bewoners ‘misleid en belazerd’.

Kuipers is er voor het wetenschappelijke sausje. Hij heeft bij de TU Delft satellietbeelden bekeken. Die zouden laten zien dat de dijk zeer stabiel is. Volgens hem zijn de gegevens verouderd waarop de plannen zijn gebaseerd en dús ook de plannen. Kuipers zegt dat het véél beter, slimmer en goedkoper kan. En het eens-in-de-tienduizend-jaar-stormscenario waarop de dijk wettelijk berekend moet zijn, vindt hij zó onwaarschijnlijk, dat mag best flink minder: “Je kunt niet alle scenario’s ondervangen, er kan ook een brok steen uit de ruimte vallen.”

Samenvattend voor wie een eigen verzetsgroepje wil beginnen: ontken het probleem, serveer oplossingen af als ouwe meuk en eis ‘nieuwe’ technologie die véél goedkoper is en die bovendien – simsalabim – géén nadelen heeft. Breng opponenten in diskrediet. Zeg dat ingenieurs oude, dure, achterhaalde technologie uit de kast halen, terwijl nieuwe, goedkope voor het grijpen ligt. Dat diskwalificeert ze impliciet als een stel dombo’s.

God helpe ons over de brug als het debat over dijkveiligheid wordt gedomineerd door BN’ers – die ik er serieus van verdenk zó in het telefoonpanel van de Giro 555-actie ‘Help Noord-Holland’ te gaan zitten als hun lobby succesvol is, de dijk niet wordt aangepakt en uiteindelijk pittoresk bezwijkt.

Laten we de Schepper op onze blote knietjes danken dat hij zo vriendelijk is om ons ook ‘bureaucraten’ en ‘dombo’s’ te schenken.

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar