Fietszombie

Mijn tante verzorgt dementerende ­ouderen. Laatst vertelde ze me over een nieuwe faciliteit in haar verzorgingstehuis: een hometrainer met een videoscherm. Op dat scherm kunnen de bewoners virtueel door Nederlandse steden en dorpen fietsen.
Zoals wel vaker met technische ­innovaties schoot ik eerst in een conservatieve reflex; was dit niet gewoon een verkapte bezuinigingsmaatregel? Bejaarden binnen als een soort fietszombies op hometrainers zetten was vast goedkoper dan onder begeleiding buiten fietsen.

De volgende dag vroeg ik een collega met een dementerende moeder wat hij van het idee vond. ‘Geniaal’, zei hij direct en vertelde hoe problematisch het dagelijkse wandelingetje van zijn moeder met haar begeleidster verliep.
‘Die begeleidster gaat gewoon te hard. Ze pakt mijn moeder bij de arm en zegt ‘komt u maar mevrouw’.’
Dan liever zo’n hometrainer, vond hij. Kon je tenminste lekker een kilometer per uur fietsen zonder dat iemand daar om maalde.
Ik begon mijn mening pas echt te herzien toen ik mijn tante vroeg hoe vaak de bewoners gebruikmaakten van de hometrainer. Haar antwoord: ‘De hele dag door. Dat ding is ongelooflijk populair.’

Die avond speelde ik squash in een Amsterdamse sportschool. In een aangrenzende zaal zitten altijd dertigers, veertigers en vijftigers op hometrainers naar schermen te kijken. Meestal staat er een muziekzender op, of een National Geographic-­documentaire met haaien. Ik tuurde ernaar en kreeg steeds meer ­bewondering voor het fietsconcept in het verzorgingstehuis. Want zou het niet veel leuker zijn als je op die videoschermen iets ziet wat nog enige relatie met fietsen heeft? Laat mensen virtueel de Mont Ventoux op fietsen, waarbij ze hun tijden kunnen vergelijken met die van vrienden en BN-ers? Zo’n element zou fitness wellicht iets verslavender maken waardoor leden vaker komen.

Over verslavend gesproken; ineens dacht ik terug aan mijn studententijd, toen ik ’s nachts weleens op een tv-zender belandde waar je urenlang kon meekijken met een auto die door Nederland reed.
Gebeurde er ooit iets bijzonders? Nooit. Bleef ik kijken? Ja. Misschien was het de hoop dat er ooit wél iets opmerkelijk zou gebeuren; een aanrijding met een man in een gorillapak, of een halfnaakte vrouw die een dansje zou uitvoeren op het zebrapad. Of misschien was het wel iets anders wat die beelden zo verslavend maakte; het idee hoe ontzaglijk groot de wereld is, als je daadwerkelijk alle wegen zou afrijden. Het idee dat er altijd weer een volgende bocht is, een plek die je nog niet kent en waar ook leven is.
Nog een jaar of vijftig. Dan zal ook ik rijp zijn voor het verzorgingstehuis. Mocht u mij tegen die tijd willen opzoeken; ga naar de kelder en kijk uit naar een oude man zwetend op een hometrainer voor een videoscherm. En vergis u niet; die man is intens gelukkig.

Tonie Mudde is Chef Binnenland bij de Volkskrant. In Delft studeerde hij in 2003 af bij de faculteit luchtvaart- en ruimtevaarttechniek.

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar