Kind als ontwerper

d14_MKS9657

Foto: Marcel Krijger

Hoe maak je gymnastiek leuk voor kinderen die niet van gymmen houden?
Kinderen zijn creatief, en daar kun je op inspelen in het onderwijs. Het Wetenschapsknooppunt van de TU Delft brengt leerlingen en leerkrachten met wetenschappers en ontwerpers in contact.
Neem vakken als natuur en techniek: ingenieurs kunnen daar goed bij helpen, is de gedachte. Het knooppunt richt zich op leerkrachtprofessionalisering en ontwerpmethodes voor het basisonderwijs. “Ruim honderd basisscholen worden nu door ons gecoacht”, zegt onderzoekster Remke Klapwijk (faculteit Technische Natuurwetenschappen).

Leerkrachten leren hoe ze via een stappenplan met leerlingen een probleem kunnen verkennen, ideeën verzinnen en uiteindelijk een prototype kunnen presenteren. Zo kwam de Haagse Hogeschool bijvoorbeeld met het idee om kinderen ‘de gymzaal van de toekomst’ te laten bedenken voor de opleiding tot leraar lichamelijke opvoeding. Voor dit project werkte het wetenschapsknooppunt samen met Octant basisschool Ackerweide in Pijnacker. Daar hielden kinderen uit groep 7 interviews met leerlingen uit groep 6 om te kijken welk type ‘bewegers’ er eigenlijk zijn.

Kinderen kunnen een waardevolle rol spelen als mede-onderzoekers in een ontwerpproces, concludeerde industrieel ontwerper Fenne van Doorn in haar
promotieonderzoek. “Ze zijn expert in het kind-zijn”, zegt ze. “Je hebt heel andere gesprekken als kinderen onderling zo’n interview doen.”
Van Doorn en haar collega’s luisterden eind maart bij basisschool de Ackerweide naar wat hun jeugdige co-researchers hadden gehoord over gymmen. Zo had de 11-jarige Floris een jongen geïnterviewd die van gamen en schietspelletjes houdt. “Ik denk dat we een game moeten maken”, zegt hij. Zijn klasgenoot Michon had drie meisjes gesproken die het liefst binnen touwtjespringen.
Via een balspel bedachten de kinderen samen met Van Doorn hoe de kinderen samen kunnen spelen.
Daarna pakte Van Doorn een ‘ideeëndoos’ voor een creatieve brainstorm. In de doos met kaartjes met een sprookjesfiguur of een superheld mocht elk kind een kaart pakken. De kinderen bedachten samen hoe de sprookjesfiguren en superhelden samen kunnen spelen.

Een belangrijke doelstelling voor de school was dat kinderen zich leren verplaatsen in een ander, aldus directrice Ingrid Schumacher. “Hoe maak je het leuk voor anderen die niet goed zijn in gym?” De leerlingen zijn volgens haar erg betrokken. “Het heeft een positieve uitwerking op hun motivatie om te leren. Ze willen dingen uitzoeken die ze nodig hebben voor hun onderzoek. Ze gaan ook anders presteren binnen de gymles: ze geven constructieve feedback over een activiteit aan de gymleerkracht. Die interactie verbetert en dat is leuk om te zien. Leerkrachten vinden het vooral leuk en leren over ontwerpen.”

Nog voor de zomer krijgt de Haagse Hogeschool ideeën van kinderen. “We gaan deze in de gaten houden en de kwaliteit ervan analyseren”, zegt Klapwijk. “Is het zo dat er originele en creatieve ideeën bijzitten die volwassenen niet zo snel bedenken en die er nog niet zijn? Dat is onze claim: bedrijven hebben er baat bij als ze kinderen actief in het ontwerpproces betrekken.”

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar