Moocs maken

mooc_1464

Professor Jules Van Lier and his team reduced 24 double lectures from a third-year Bachelor’s course on wastewater purification to around 40 YouTube knowledge videos of 8–10 minutes in length.

Toen hoogleraar Jules van Lier in januari vorig jaar de vraag kreeg voorgelegd of hij een mooc wilde maken, had hij geen flauw idee wat dat was. Hij had weliswaar ervaring met open courseware – zijn colleges staan al jaren online – maar dat was alleen ‘zenden’. De eisen aan de mooc ‘introduction to water treatment’ lagen hoger. “We wilden een professionele cursus geven”, zegt Van Lier. “We doen het goed of we doen het niet.”

Van Lier en zijn team brachten 24 dubbelcolleges van een derdejaars bachelorvak over afvalwaterzuivering terug tot zo’n veertig YouTube-kennisclips van acht tot tien minuten. Dat betekent: de ingedikte colleges helemaal uitschrijven en aangeven waar de regisseur moet overschakelen naar een PowerPointslide, een animatiefilmpje of een close up. Het kostte zo’n twin-
tig uur per filmpje, schat Van Lier.

Veel tijd, weet ook Arno Smets. Hij ontwikkelde vorig jaar zijn mooc ‘solar energy’. “Waar collega’s bij MIT en Harvard anderhalf jaar over doen, hadden wij vier maanden: dag en nacht zeven dagen per week”, zegt Smets. “Om deadlines te halen, maakten we zelfs opnames om twaalf uur ’s nachts.”

Forum
Met opnames van collegefilmpjes alleen, waren de hoogleraren er nog niet. Van Lier maakte ook vragen na elk filmpje en een digitaal tekstboek met vragen en automatische controle van de antwoorden. Deelnemers moesten ook huiswerk maken. Voor hulp daarbij maakten Van Lier en zijn team tutorialfilmpjes, waarin een student-assistent voordoet hoe zij een vraagstuk uitwerkt. Cursisten waren er zeer blij mee. En dan moesten er ook nog examenvragen komen en een online forum waarop studenten met elkaar kunnen discussiëren.

Dat forum had zowel Van Lier als Smets onderschat. Studenten wilden informatie en vroegen om terugkoppeling. “De eerste week kregen we tweehonderd boodschappen per uur”, zegt Smets. “Dweilen met de kraan open.” Door de vele downloads lag de server de eerste dag even plat. De mooc-makers kregen klachten over het feit dat ze geen vragen beantwoordden. “Dat is niet te doen als er duizenden mensen beginnen te kwekken”, zegt Van Lier. “Het was onze eigen onervarenheid. Je hoopt dat een andere student helpt en dat gebeurt ook.” Fantastisch om te zien, vindt Smets. “Als studenten het fout uitleggen, zijn er andere studenten die hen corrigeren. Je hebt onderling zo veel interactie dat het leerproces voornamelijk bij de studenten zelf ligt.”

Echt contact met studenten is er niet als de mooc online is. Smets zag zijn studenten voor het eerst toen hij hen verzocht een YouTube filmpje te maken over hun eigen zonnecelsysteem. “Het waren voornamelijk studenten uit niet-westerse landen die de filmpjes maakten. Dan realiseer je je wat de impact is van zo’n mooc: we hebben nu de grootste collectie filmpjes en foto’s van installaties. Ze komen uit Iran, Afrika…” Ook Van Lier kreeg een schat aan informatie toen hij studenten vroeg op het forum te beschrijven wat er in hun woonplaats gebeurt aan afvalwaterzuivering.

 

mooc_1473

Assistent professor Mark Voskuijl recording the MOOC introduction to aeronautical engineering which started on 3 March.

Toptalent
Lesgeven voor een mooc is compleet anders dan lesgeven voor een groep. “Alles is voorgekauwd, elk woord is doordacht”, zegt Van Lier. “Je hebt geen interactie en wordt niet gevoed met vragen, maar uit ervaring weet je wel ongeveer wat studenten moeilijk vinden.” Via animaties is lesstof anders uit te leggen. “In de collegezaal kan ik daar duizenden woorden aan vuil maken, dat hoeft nu niet meer”, zegt Smets. Sterker nog: hij en Van Lier gaan de moocs inbouwen in hun campusonderwijs. Sinds februari geeft Van Lier zijn mooc als Spoc (Specific Personal Online Course) aan zijn campusstudenten. Zij bekijken de mooc online en krijgen dus minder hoorcolleges. Het college is voortaan bedoeld voor vragen en opdrachten. “Het belangrijkste voordeel is dat ze dan stiekem meer tijd aan de stof besteden, want het huiswerk is dan: colleges volgen”, zegt Smets. “Je hebt meer tijd om diep op de stof in te gaan.” Pure tijdwinst en een impuls voor het reguliere cam electeren. Zo mogen de beste twee deelnemers aan de solar-mooc een week onderzoek doen in een lab van de TU, en mogen de tien beste deelnemers van de water-mooc gratis het online mastervak fundamentals of water treatment volgen in de hoop dat ze ook meer betaalde online cursussen gaan doen.

Idealisme
Een ander belangrijk element om de mooc te maken was idealisme: kennis voor iedereen toegankelijk maken. “De wereld komt een stapje verder als we allemaal hetzelfde basisniveau hebben”, zegt Van Lier. Smets zegt dat hij geluk heeft gehad dat hij naar een universiteit kon. “Niet iedereen heeft daar toegang toe. Als ik ook maar één persoon kan inspireren verder te gaan, heb ik al voldoende bereikt.”

Smets’ mooc, die de TU ongeveer een ton kostte, trok 56 duizend geïnteresseerden, van wie er uiteindelijk
21 duizend begonnen en een kleine drieduizend een certificaat behaalden. “Als je bedenkt dat de afgelopen jaren aan de TU jaarlijks gemiddeld vijftig studenten het examen haalden, betekent dit dat ik hier in één keer zestig jaar werk heb verricht”, zegt Smets met een grijns van oor tot oor.

Hij is het niet eens met critici die menen dat moocs collegezalen gaan vervangen. “Het doel is niet vervangen maar complementeren. Hetzelfde argument zou je kunnen gebruiken voor Facebook, maar dat heeft ons sociale leven toch ook niet vervangen? Het geeft je extra mogelijkheden.”

Minister Bussemaker wil universiteiten meer ruimte geven om online onderwijs te gebruiken. Moocs zijn met begeleiding en goede toetsing in te passen in het reguliere onderwijs. Er zijn oplossingen voor identiteitsfraude bij deelnemers aan online onderwijs: toetsen op de campus voor eigen studenten die bijvoorbeeld een mooc bij MIT volgen, zegt directeur onderwijs en studentenzaken Timo Kos. Vooralsnog leveren moocs studenten nog geen studiepunten op.

Een jaar na hun pionierswerk aan de TU, zijn Van Lier en Smets tevreden. Of het fenomeen mooc een hype of een onderwijsrevolutie is, weet Smets niet. “Collegevoorzitter Dirk Jan van den Berg zei tijdens de eindborrel dat je het moet zien als een ontdekkingsreis: we doen nieuwe dingen. Als we over vijftien jaar terugkijken was het misschien niks, misschien een beginstapje van een enorme onderwijsrevolutie.”

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar