Online aanraking

Mensen communiceren steeds meer via computers, tablets en smartphones. Wat ontbreekt bij al die beeldschermen is daadwerkelijke nabijheid. Kunstenares en TU-promovenda Karen Lancel wil dat met vormen van online aanraken veranderen.

Kunstenaars ontwerpen ervaringen.” Dat zei Frances Brazier in 2011 in een interview met universiteitskrant Delta. De kennis die die ervaringen opleveren, is cruciaal voor ontwerpers van participatiesystemen, stelde de hoogleraar systeemkunde. Ervaringen ontwerpen is precies wat kunstenares Karen Lancel doet binnen haar promotietraject bij de vakgroep van Brazier. Door middel van internationaal gepresenteerde performance art-projecten met namen als E.E.G. Kiss, Saving Face, StalkShow en Tele_Trust zoekt zij de verbinding tussen het kijken naar een beeldscherm en het daadwerkelijk aanraken van de ander.

Lancel en haar man en kunstenaar Hermen Maat ontwerpen ‘sociale laboratoria’. “Ons werk gaat over hoe we communiceren en dat doen we steeds meer via computers, tablets en smartphones. Hoe ervaar ik jou en mezelf als ik jou via een beeldscherm ontmoet? Er is geen wederkerigheid, geen vorm van het spiegelen van elkaars gedrag, zoals in de fysieke wereld. Dat spiegelen is nodig voor begrip en vertrouwen. Hoe vertrouw je je eigen waarneming van de ander via een beeldscherm? En, hoe kun je daarvoor ontwerpen? Dat zoeken wij uit.”
Het doel van dat werk is de introductie van vormen van online aanraken en nabijheid, die een gevoel geven van vertrouwen en samenzijn. “We willen een gevoelige sociale ruimte maken via het beeldscherm. Dat doen we onder meer met door ons ontworpen rituelen voor aanraking en sensortechnologie.
Het meest recente project, E.E.G. Kiss, is daarvan een voorbeeld. Mensen konden met EEG-headsets op met elkaar zoenen. Hun zoen werd via de data van hun hersenactiviteit omgezet in twee grafieken. Lancel zoekt naar manieren om aan die data betekenis toe te kennen. “Neurologisch onderzoek naar sociaal-wederkerige ervaringen is een nieuw domein. Kan ik de data omzetten in een ervaring en hoe werkt dat? De Digital Synesthesia Group van de Universiteit van Wenen heeft ons gevraagd de kus-data om te zetten in een partituur. Die wordt gepresenteerd in 2015 en 2016 in Wenen, Shanghai, Hongkong en New York.”

We willen een gevoeligesociale ruimte maken via hetbeeldscherm

Lancel was ontroerd door de reacties van sommige mensen op de E.E.G-Kiss. “Eén vrouw zei tegen mij: ‘die data zijn een portret van de intieme verbintenis met mijn man’. De grafieken zien er trouwens steeds heel anders uit, ze zijn uniek. En ze zeggen niets over of je relatie goed is.”
Door de promotie positioneert Lancel haar werk binnen het wetenschappelijk onderzoek en leert ze werken via een wetenschappelijke methode, vertelt ze. “Ik kan op de TU intuïtie en ervaring toevoegen, als onderdeel van een ontwerpmethode. Op het gebied van het ontwikkelen op ervaring en het ontwerpen voor ervaring loopt mijn kennis vooruit.”
www.lancelmaat.nl

Foto: Lancelmaat

Foto: Lancelmaat

 

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar