Radio-isotopen in RID

In 2008 was het wereldnieuws: ziekenhuizen kampten met een tekort aan radio-isotopen waardoor patiënten langer moesten wachten op kankeronderzoek.

Slechts een handjevol reactoren in de wereld maakt het isotoop technetium-99m. Drie van die fabrikanten leverden tijdelijk niet meer wegens onderhoudswerkzaamheden, waaronder ook Europa’s belangrijkste: de reactor in Petten. Mocht een dergelijke uitval zich opnieuw voordoen, dan kan de TU bijspringen. Dankzij een kleine aanpassing kan het Reactor Instituut Delft sinds 2011 ook radio-isotopen maken. Het debacle uit 2008 heeft het Delftse onderzoek naar de productie van radio-isotopen in een stroomversnelling gebracht, vertelt RID-onderzoeker prof.dr.ir. Bert Wolterbeek.

“Technetium-99m, de stof waar het allemaal om draait, wordt gemaakt door hoogverrijkt uranium te splitsen”, legt hij uit. “Een van de producten die ontstaan, is het radioactieve molybdeen-99, de grondstof voor technetium-99m. De fabrikanten leveren dit molybdeen vastgezet in staafjes aan ziekenhuizen. Een ziekenhuis kan een week lang het technetium-99m-isotoop ‘oogsten’ uit zo’n staafje, doordat het molybdeen-99 ter plekke langzaam tot technetium-99m vervalt. Hoe meer je van dat molybdeen kunt vastzetten in zo’n staafje, hoe beter. Samen met een Amerikaans bedrijf ontwikkelen we technieken om dit te optimaliseren.”

Een ziekenhuis kan een week lang het technetium-99m-isotoop ‘oogsten’ uit zo’n staafje

Daarnaast doet het RID onderzoek naar de productie van alternatieve radio-isotopen. Met de universiteit Utrecht en de Erasmus Universiteit Rotterdam werkt het instituut aan methoden om holmium-166 en lutetium-177 te produceren voor de behandeling van verschillende soorten tumoren in inwendige organen. En het ontwikkelt nieuwe technieken om molybdeen-99 te maken uit het niet-radioactieve molybdeen-98 zonder dat splijting van verrijkt  uranium nodig is.

Foto © Sam Rentmeester

Foto © Sam Rentmeester

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar