Visie

Schaarste aan grondstoffen dwingt producenten nieuwe bedrijfsmodellen te bedenken. Zodat ze geld kunnen verdienen aan spullen die langer meegaan of hergebruikt worden. Universitair hoofddocent Conny Bakker voorziet een toekomst waarin we leasen, lenen, delen, repareren en vermaken.

Bugaboo verkoopt kinderwagens, degelijk, hip en duur. Kopers gebruiken ze een tijdje en verkopen ze eventueel door. Maar dan, waar blijven ze? Het bedrijf weet het niet en doet daarom een proef: ouders kunnen de kinderwagen van hun kind leasen, deze na een jaar inruilen voor een doorgroeimodel, dat ingeleverd kan worden als hun kleuter zich niet meer laat voortduwen. Bugaboo knapt de ingeleverde wagens volledig op en verhuurt ze opnieuw. Zo houdt het bedrijf beschikking over zijn grondstoffen, terwijl de consument goedkoper uit is.

Universitair hoofddocent aan de faculteit Industrieel Ontwerpen dr.ir. Conny Bakker gebruikt dit en andere voorbeelden om uit te leggen hoe een circulaire economie functioneert. Vooral bedrijven, vertelt zij, moeten eerst zien en dan geloven. Om hen te laten inzien hoe ze geld kunnen verdienen aan producten die langer meegaan of die hergebruikt kunnen worden, heeft ze verschillende bedrijfsmodellen op een rij gezet. Daarin kunnen ze geld verdienen aan hoogwaardige producten, die uitgebreid kunnen worden met extra’s. Of aan het leveren van onderdelen en service. Ook kunnen ze hun producten leasen. Of ze verkopen geen product, maar een functionaliteit. Een vaak aangehaald voorbeeld: licht in plaats van lampen.

Maar bedrijven zijn niet de enige die anders moeten denken, stelt Bakker. Ook haar studenten, toekomstige ontwerpers, denken lineair. “Ontwerpers denken veel na over productgebruik, maar niet over wat er na dat gebruik met die producten gebeurt of zou moeten gebeuren. Daar zit het dozenschuifmodel achter: snel en goedkoop producten maken en verkopen.”
Maar daarna gaat het leven van een product verder. Springen bedrijven daar zelf niet op in, dan zijn er steeds meer zogenoemde gap exploiters die dat voor hen doen. Leapp is daarvan een voorbeeld. Dat is een online
aanbieder van gebruikte en opgeknapte Apple-spullen als iPads en iPhones. Bakker: “Het is niet nieuw, het is niet tweedehands, maar iets daartussen in.” Gebruikt dus, maar met een nieuw scherm, een nieuwe batterij, een schoon geheugen, een relatief lage prijs en twaalf maanden garantie. “Als consumenten begrijpen wat het is, zullen ze snel aan dit soort services wennen.”

En dat is maar goed ook, want sommige grondstoffen zijn in de toekomst op of onbereikbaar door geopolitieke ontwikkelingen. “We zullen waarschijnlijk wat verarmen”, denkt Bakker. Erg is dat in haar ogen niet. Door de recessie doen mensen al langer met spullen. “Geef mij maar een steady state economy. Daarin zijn repareren en behouden van producten gewoon, en bedrijven en ontwerpers kunnen daarmee omgaan. Kleding kunnen we vermaken, schoenen oplappen, banken opnieuw stofferen. Bedrijven kunnen daar geld aan verdienen, net als aan verhuur, lease en als het niet anders kan recycling.”

Foto © Sam Rentmeeste

Foto © Sam Rentmeeste

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar