Visie

‘Het is gedaan met plattegronden, alles wordt 3D’, aldus dr.dipl.ing. Sisi Zlatanova. Ze ontwikkelde een 3D datainfrastructuur voor het Havenbedrijf Rotterdam.

Kaarten zullen er altijd wel blijven, maar ze worden in de toekomst samengesteld uit een persoonlijke selectie van 3D-informatie. Zo’n 3D geoïnformatiesysteem (GIS) om- vat wat Sisi Zlatanova betreft de binnenkant en buitenkant van gebouwen en de ligging van kabels en leidingen onder de grond. Als hoofddocent bij de vakgroep GIS-technologie van de faculteit Bouwkunde leidde ze de afgelopen jaren het 3D SDI (Special Data Infrastructures)-project dat de TU samen met de TU Eindhoven, gemeente Rotterdam en Havenbedrijf Rotterdam binnen het programma Next Generation Infrastructures voor Tweede Maasvlakte uitvoerde. Het idee is dat alle informatie in 3D beheerd gaat worden. Ter demonstratie ontwikkelde een ontwerpbureau een systeem waarin een kademuur werd ontworpen als deel van de Maasvlakte. Als bijzonderheid kregen de ontwerpers ruimtelijke informatie over de omgeving van de kademuur meegeleverd. Dat is mogelijk doordat het Havenbedrijf Rotterdam alle informatie over de haven, inclusief de ondergrondse kabels en leidingen, in een 3D-database ter beschikking stelt. Het ontwerpbureau leverde een zogenaamd building information model met ruimtelijke informatie over de ontworpen kademuur.

Op haar laptop laat Zlatanova zien hoe het ontwerp van de kademuur op zijn plek valt. En waar de problemen zitten. Onder de kademuur geeft de software op een paar plaatsen met een rood tekentje een conflict aan. Bij nadere bestudering blijken grondankers van de kademuur daar de fundamenten van de achterliggende silo’s te snijden. Daar kun je inderdaad beter in de ontwerpfase achter komen dan tijdens de bouw. Het resultaat ziet er verfrissend eenvoudig uit, maar het heeft veel hoofdbrekens gekost om zover te komen. Het valt namelijk niet mee om informatie uit verschillende bronnen onder eenzelfde noemer te brengen. Geologische informatie bijvoorbeeld is in Nederland gebaseerd op ‘tegels’ van 100 bij 100 meter en 0,5 meter diep. Dat verhoudt zich slecht met bovengrondse informatie over straten, huizen en grachten, wat zich op een veel kleinere schaal afspeelt. En dan is er nog de kwestie van betekenissen: een terrein kan al naar gelang van het gebruik aangeduid worden met parkeerterrein, braakliggend gebied of industrieel gebied. “Er zijn problemen met semantiek, geometrie en met resolutie”, vat Zlatanova opgewekt samen. “We hebben dus veel problemen en die gaan we oplossen. Want in de toekomst wordt alle informatie 3D.”

Het Havenbedrijf is een voorloper in het gebruik van 3D geo-informatie. Afgezien van het voorkomen van ongevallen doordat aannemers precies op de hoogte zijn van de ligging van bestaande kabels en leidingen, is de 3D informatie ook van belang bij de ambitie van het Havenbedrijf om de meest geautomatiseerde haven ter wereld te worden. Want als rollende robots het werk komen doen, dan kunnen ze maar beter goed weten waar ze zich bevinden.

Foto: Sam Rentmeester

Foto: Sam Rentmeester

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar