Visie

Volgens projecties van de internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO is het aantal lijndiensten  over vijftien jaar verdubbeld. Valt nog te voorkomen dat de broeikasgasemissie door vliegtuigen ook evenredig toeneemt? Hoogleraar voortstuwing (L&R) prof.dr. Piero Colonna zoekt oplossingen in onverwachte hoeken.

“Laten we de zaken in perspectief zetten”, zegt hij over de telefoon vanuit zijn tijdelijke huis in Stanford. “De bijdrage van de luchtvaart aan de totale industriële broeikasemissie bedraagt twee procent. Dat is niet veel, maar de uitstoot vindt wel op grote hoogte plaats en de impact daarvan is onbekend. Over de chemie van de condensstrepen is nog veel onduidelijk. De impact van de luchtvaart op de klimaatverandering is dus beperkt, maar reëel. En we moeten ons uiterste best doen om die impact te verkleinen. Ook al uit geopolitiek oogpunt. Als om wat voor reden ook de olietoevoer stokt, dan staat de vloot aan de grond met ernstige gevolgen voor de economie.
Maar op middellange termijn van tien, twintig jaar blijft luchtvaart aangewezen op fossiele brandstof. De hoge energiedichtheid daarvan (veel energie bij laag gewicht) en het gemak van opslag is ongeëvenaard. Daar komt bij dat de vliegtuigmotoren al uiterst efficiënt met de brandstof omspringen – daar is nauwelijks verbetering mogelijk. Wel is voor de middellange afstand winst te behalen met turboprops in plaats van straalmotoren, die hebben een hoger rendement.
Ook verwacht ik dat er winst te behalen is uit het gebruik van de afvalwarmte van de motoren. Want zelfs bij de meest efficiënte straalmotor gaat tot vijftig procent van de energie als warmte de lucht in. Door toepassing van speciale vloeistoffen en turbines in de organische Rankine cyclus kunnen we een deel van die warmte omzetten in arbeid. Bij vrachtwagens wordt op die manier tot tien procent van de energie teruggewonnen.
Als we om wat voor reden ook over moeten schakelen naar andere energiebronnen, dan denk ik dat dat in andere sectoren veel gemakkelijker gaat dan in de luchtvaart. In de energiesector (27 procent van de broeikasgasemissies, red.) zie je die omslag al gebeuren met toenemend aandeel van zonne- en windenergie. Ook de transportsector (goed voor twaalf procent, red) wordt in de toekomst elektrisch. Daar ben ik tijdens mijn sabbatical in Californië wel van overtuigd geraakt. Natuurlijk moet de luchtvaartsector doen wat het kan om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, maar dat neemt niet weg dat de mogelijkheden om de uitstoot te verminderen in andere en grotere sectoren aanzienlijk ruimer zijn.”

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar