Zeespiegelstijging mogelijk ruim twee maal sneller

De stijging van het zeewater kon deze eeuw wel eens een stuk hoger uitvallen dan waar het IPCC-rapport vanuit gaat. Dat schrijven Riccardo Riva en collega’s in een recent artikel in Climate Research.

Dr. Riccardo Riva is universitair docent bij de afdeling geoscience and remote sensing (faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen) en bij het TU Delft Climate Institute. Afgelopen zomer publiceerde hij samen met collega’s uit Kopenhagen, Liverpool en Bejing een artikel in Climate Research over de verwachte zeespiegelstijgingen in de 21ste eeuw in Noord-Europa.

Dat er zeespiegelstijging plaats zal vinden lijdt geen twijfel :  gletsjers smelten versneld af, de massa landijs op Groenland en de Zuidpool slinkt en stroomt in zee en het volume van de wereldzeeën neemt toe door de opwarming van het water. Al die bijdragen bij elkaar opgeteld, levert een globaal gemiddelde zeespiegelstijging op. Alleen verspreidt het water zich niet egaal over de globe. Lokale effecten als het opveren van continenten die in de IJstijd met ijs bedekt waren kunnen oplopen tot een meter zeespiegeldáling per jaar. Ook neemt door het afsmelten van landijs de lokale gravitatie af waardoor het afsmelten van landijs op Groenland tot een lokale zeespiegeldaling zal leiden die tot in Noorwegen en Ierland merkbaar zal zijn. Zulke factoren bepalen de lokale zeespiegelstijging.

Het business-as-usual scenario van het klimaatrapport (Assessment Report 5) van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) nemen de onderzoekers als referentie. Dat scenario gaat uit van een nauwelijks geremde CO2-uitstoot en een gestage economische groei waardoor de gemiddelde temperatuur aan het eind van de eeuw vijf graden Celsius hoger ligt dan voor de industriële revolutie. Voor steden rond de Noordzee (van Londen tot Hamburg) betekent dat een stijging van tachtig centimeter aan het eind van deze eeuw.

Maar er is ook een kans dat daar 95 centimeter extra bijkomt, stellen de onderzoekers. Die extra stijging komt voor rekening van afsmeltend ijs op de Zuidpool. Riva en collega’s wijzen er op dat andere studies laten zien dat gletsjers op Antarctica versneld afsmelten en daarbij ook hun omgeving meeslepen. Vandaar hun uitspraak dat tachtig centimeter stijging weliswaar het meest waarschijnlijk is, maar dat er een flinke kans is dat het water meer dan dubbel zo snel stijgt. Na 2100 zal het water nog verder stijgen, en ook sneller. De onderzoekers raden aan daar rekening mee te houden bij aanpassingen op klimaatverandering.

Waslak Grinsted, Svetlana Jevrejeva, Riccardo Riva, Dorthe Dahl-Jensen, ‘Sea level rise projections for northern Europe under RCP8.5’, Climate Research, 17 juni 2015

Blijf op de hoogte van het onderzoek

Ontvang de Delft Integraal nieuwsbrief 4 keer per jaar